Borsuk



Borsuk (jaźwiec, Meles meles) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych.

Cechy

  • silna budowa
  • sierść sztywna
  • wierzch szary, brzuch i nogi czarne
  • na głowie 2 czarne pręgi
  • oczy i uszy małe
  • ogon (typu kwiat) krótki
  • łapy zakończone pięcioma palcami i długimi pazurami
  • długość ciała do około 90 cm, wysokość do 30 cm
  • waga 12-20 kg (czasami więcej).

Odżywianie

Borsuk jest wszystkożerny, choć wraz z niedźwiedziem brunatnym jest najmniej mięsożernym przedstawicielem rzędu Carnivora. Jest oportunistycznym wszystkożercą, łatwo przystosowując się do zasobów pokarmowych w okolicy siedliska – jego dieta obejmuje wiele roślin i zwierząt. Dżdżownice stanowią najważniejsze źródło pożywienia borsuka; do ważnych należą także duże owady, małe i młode ssaki, padlina, zboża i owoce. Ssaki, na które poluje to m.in. króliki, szczury, myszy, norniki, ryjówki, krety i jeże. Do owadów zalicza się chrząszcze, w tym biegaczowate i gnojarzowate, gąsienice, komarnice oraz gniazda os i trzmieli. Ze zbóż preferuje: pszenicę, owies, kukurydzę oraz sporadycznie jęczmień. Do owoców, które zjada należą: dojrzałe jabłka, gruszki i śliwki, które same spadną na ziemię, jeżyny, borówki, maliny, truskawki, żołędzie, buczynę i dzikie bulwy roślin z rodzaju Arum. Sporadycznie zjada także ptaki gniazdujące na ziemi, żaby, ropuchy, traszki, węże, jaszczurki, ślimaki, grzyby i zieleninę – koniczynę i trawy – zwłaszcza w zimie i podczas suszy.

Występowanie i biotop

Borsuk występuje w lasach Eurazji (w całej Polsce). Za ostoję obiera okolice lesiste, w szczególności lasy mieszane i liściaste z bogatym podszytem, otoczone urodzajnymi polami. Uwielbia przebywać w pobliżu terenów podmokłych i wody.

Rozmnażanie

Okres godowy borsuka trwa od lutego do października. Najczęściej do kopulacji dochodzi w sierpniu. Zagnieżdżenie się zapłodnionych jajeczek może być opóźnione na okres 7-15 miesięcy, jeżeli warunki środowiskowe są nieodpowiednie dla samicy. Po implantacji ciąża trwa 7-8 tygodni i po tym okresie rodzi się 1 do 5 młodych. Narodziny odbywają się w specjalnie przygotowanej norze. Tutaj młode borsuki pozostają przez 8 tygodni. Karmione są mlekiem matki, a ssać przestają po 4 miesiącach życia.

Nora

Borsuk prowadzi życie nocne, dzień przesiaduje w norze, a właściwie w komorze nory. Nora ma często bardzo skomplikowaną budowę. Do głównej komory prowadzi często kilka krętych korytarzy, a wejścia do nich z zewnątrz są od siebie znacznie oddalone. Jest bardzo czysta w odróżnieniu od nory lisiej. Wszystkie nieczystości z nory wyrzuca na zewnątrz, a swoje odchody wydala do małych dołków zwanych latrynami, których nie zakopuje. Latryny wykopuje w pobliżu nory. Z nastaniem mrozów borsuk zasypia w norze. Zimowy sen nie jest ciągły, gdyż w dniach ocieplenia budzi się i wychodzi z nory, by zaspokoić pragnienie lub coś złowić. W czasie zimowego snu borsuk żyje nagromadzonym w organizmie tłuszczem, przez co traci na wadze do 7 kg.

Podgatunki

Wyróżnia się kilka podgatunków borsuka:

  • M. meles arcalus Miller, 1907
  • M. meles canescens Blanford, 1875
  • M. meles heptneri Ognev, 1931
  • M. meles marianensis Graells, 1897
  • M. meles meles (Linnaeus, 1758)
  • M. meles milleri Baryshnikov, Puzachenko & Abramov, 2003
  • M. meles rhodius Festa, 1914
  • M. meles severzovi Heptner, 1940

Ochrona

Ze względu na tryb życia i niewielką atrakcyjność dla myśliwych, borsuki nie są poważnie zagrożone. Są jednak często zabijane przez człowieka jako zwierzęta przenoszące wściekliznę. Jego naturalnymi wrogami są wilki i rysie. Na borsuki można polować od dnia 1 września do dnia 30 listopada, a na terenach obwodów łowieckich, na których występuje głuszec – przez cały rok.

Zobacz też

  • fauna Polski
  • ssaki Polski

Przypisy

  1. Meles meles w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Meles meles. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. ↑ V. G. Geptner, A. A. Sludskii: Mammals of the Soviet Union. Vol. II, part 1b, Carnivores.. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Libraries and National Science Foundation, 1989, ss. 1265–1268. ISBN 90-04-08876-8. 
  4. ↑ Stephen Harris, Derek William Yalden: Mammals of the British Isles.. Wyd. 4. Southampton: Mammal Society, 2008, s. 432. ISBN 0-906282-65-9.  (ang.)
  5. ↑ Piotr Sumiński, Jacek Goszczyński, Jerzy Romanowski: Ssaki drapieżne Europy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1993. ISBN 83-09-01483-X. 
  6. ↑ Colin Russell Austin Austin, Roger Valentine Short: Hormonal Control of Reproduction: Volume 3, Hormonal Control of Reproduction. Cambridge University Press, 1984, s. 158. ISBN 0521275946. 
  7. Deborah Ciszek: Meles meles (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 27 września 2010].
  8. Mała Encyklopedia Leśna. PWN, Warszawa, 1991. ISBN 83-01-08938-5.
  9. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Meles meles. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 6 września 2009]
  10. ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 kwietnia 2001 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych oraz określenia okresów polowań na te zwierzęta Dz.U. z 2001 r. Nr 43, poz. 488

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *