Kolno



Kolno – miasto i gmina w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, położone na Wysoczyźnie Kolneńskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego.

Od 1 lutego do 31 grudnia 1991 miasto Kolno i gmina Kolno tworzyły wspólną gminę (tzw. miasto-gminę). Zostały połączone w związku z restrukturyzacją podziału administracyjnego w 1991 roku, lecz po zaledwie 11 miesiącach (1 stycznia 1992) gminy ponownie rozdzielono.

Nazwa miasta pochodzi od wyrazu koło i pojawia się po raz pierwszy w źródłach historycznych jako Colno w 1426.

Demografia

  • Według danych z 31 grudnia 2008 miasto liczyło 10 592 mieszkańców.
  • Powierzchnia: 25,08 km²

Dane z 31 grudnia 2008:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 10 592 100 5 443 51,4 5 149 48,6
powierzchnia 25,08 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
422,3 217,0 205,3

Według danych z roku 2002 średni dochód na mieszkańca wynosił 1587,72 zł.

Lokalny ośrodek usługowy dla rolnictwa.

Środowisko naturalne

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 Kolno ma obszar 25,08 km², w tym:

  • użytki rolne: 86%
  • użytki leśne: 4%

Miasto stanowi 2,67% powierzchni powiatu.

Położenie

Miasto Kolno położone jest w północno-zachodniej części województwa podlaskiego, nad rzeką Łabną, na Wysoczyźnie Kolneńskiej

Klimat

Klimat na wysoczyźnie jest umiarkowany. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 6,7 °C. Ujemna temperatura powietrza utrzymuje się średnio przez 4 miesiące w roku, tj. od grudnia do marca. Średnia roczna ilość opadów atmosferycznych wynosi 555 mm/m², przy czym najwyższe miesięczne sumy opadów obserwuje się w lipcu i sierpniu, a najniższe w styczniu i lutym. Na wysoczyźnie dominują wiatry południowo-zachodnie. Wieją one ze średnią prędkością 2,5-4,2 m/s.

Historia

Miasto pierwszy raz wzmiankowane było w 1222, początkowo należało do książąt mazowieckich, następnie funkcjonowało jako miasto królewskie. Prawa miejskie (Prawo chełmińskie) miasto otrzymało z rąk księcia Janusza I Mazowieckiego zwanego Starszym w 1425.

W XVII i XVIII w. był to ośrodek starostwa niegrodowego, w XVI w. nastąpił rozkwit miasta (handel, rzemiosło).

Kolno zostało spalone w czasie powstania kościuszkowskiego (1794), w 1795 znalazło się w zaborze pruskim, od 1807 w Księstwie Warszawskim, a od 1815 w Królestwie Polskim. W XIX w. w mieście mieścił się ośrodek handlu płótnem kurpiowskim. W wyniku działań I wojny światowej miasto uległo zniszczeniu.

Dużą rolę w życiu miasta odgrywali Żydzi. W 1827 stanowili oni 38% ogółu mieszkańców, podczas gdy w 1857 już 62%. W 1939 miasto zamieszkiwały 5.163 osoby, z czego Żydzi stanowili 67%.

8 września 1939 Kolno zostało zajęte przez wojska niemieckie, 29 września do miasta wkroczyli Sowieci. 22 czerwca 1941 miasto ponownie zostało zajęte przez wojska niemieckie. Administracja niemiecka natychmiast zaprowadziła politykę terroru wobec ludności polskiej oraz całkowitej eksterminacji ludności żydowskiej. 15 lipca 1941 rozstrzelano 16 Żydów, a ich zwłoki zakopano wraz ze zburzonym pomnikiem Lenina, wzniesionym na rynku w okresie władzy sowieckiej. W sierpniu Niemcy zgromadzili na rynku wszystkich pozostałych przy życiu Żydów. Mężczyzn zapędzono w okolice wsi Kolimagi, zaś kobiety do wsi Mściwuje. Obie grupy zostały tam wymordowane i pogrzebane w masowych grobach. Wojska radzieckie zajęły miasto w nocy 23/24 stycznia 1945.

W latach 1867-1975 Kolno było siedzibą powiatu. Do 1923 do miasta dochodziła linia kolei normalnotorowej z Pisza, a do 1.04.1973 istniała linia kolei wąskotorowej, obie zbudowane jeszcze przez Niemców w 1915 r. Od 1999 ponownie miasto powiatowe. Istnieje teoria iż Jan z Kolna to kapitan duńskiego statku, który dotarł przed Kolumbem do wybrzeży Ameryki jako Joanes Scolnus (Jan z Kolna).

Zabytki

  • Średniowieczny układ urbanistyczny (wydzielona część miasta), nr rej.: 128 z 14 maja 1958.
  • Kościół parafialny pw. św. Anny, 1 połowa XIX w. oraz dzwonnica, nr rej.: 67 z 28 kwietnia 1980.
  • Synagoga, ul. Strażacka, XVIII w., nr rej.: 65 z 28 kwietnia 1980.
  • Cmentarz rzymskokatolicki, nieczynny, ul. Waryńskiego, początek XIX w., nr rej.: 319 z 31 sierpnia 1987.
  • Cmentarz żydowski, 1 połowa XIX w., nr rej.: 373 z 29 lipca 1988.
  • Cmentarz wojenny z I wojny światowej, mogiła ziemna na nowym cmentarzu rzymskokatolickim, nr rej.: 263 z 6 marca 1987.
  • Dom, Plac Wolnosci 21, po 1910, nr rej.: 386 z 13 czerwca 1989.

Przemysł

Tereny inwestycyjne w Kolnie

22.06.2009 Miasto Kolno pozyskało dotację na stworzenie specjalnych gruntów pod inwestycje. Projekt „Przygotowanie terenów pod inwestycje z zakresu produkcji i nowoczesnych usług w Kolnie” został dofinansowany z programu „Rozwój Polski Wschodniej” kwotą ponad 8,7 mln zł. Specjalna strefa została utworzona w mieście Kolno na obszarze o powierzchni 12,4907 ha między ulicą Wojska Polskiego i ulicą Kolejową. Projekt objął uzbrojenie działek oraz budowę nowych dróg.

Zakłady produkcyjne

W Kolnie znajduje się kilka zakładów odzieżowych, krawieckich i spożywczych

Zakłady produkcyjne w mieście zatrudniające ponad 500 osób:

  • AGROCENTRUM Sp. z o.o. – producent pasz i koncentratów
  • SM Mlekpol – ZPM Kurpianka – spółdzielnia mleczarska
  • ZM Kolno S.A.(wcześniej Bison-Bial S.A., oddział w Kolnie) – fabryka przyrządów i uchwytów
  • Hetman sp.j. – producent odzieży roboczej

Handel

  • Dyskonty – Biedronka, POLOmarket, Stokrotka, Lewiatan
  • Targowiska Miejskie – Targowica ul.Targowa, Miejski Plac Targowy ul. Sienkiewicza (nieczynny)
  • Stacje Paliw – Orlen, Bliska i inne mniejsze prywatne stacje

Bankowość

  • Bank Spółdzielczy
    • ul. Kolejowa 2
    • ul. 11 Listopada 13
    • ul. W.Polskiego 51 (Orlen)
  • PKO BP
    • pl. Wolności 12
    • ul. W.Polskiego 67A
  • Bank BPH
    • ul. W.Polskiego 46

Komunikacja

Kolno nie posiada połączenia kolejowego (W dniu 1.04.1973 r. zamknięto kolej wąskotorową łączącą miasto z Myszyńcem). W mieście znajduje się dworzec PKS. W komunikacji regionalnej, główną rolę odgrywa PKS Łomża P.T. Kolno.

W mieście krzyżują się drogi, krajowa z wojewódzką:

  • 63 – Węgorzewo – Giżycko – Orzysz – Pisz – Kolno – Łomża – Zambrów – Sokołów Podlaski – Siedlce – Radzyń Podlaski – Sławatycze.
  • 647 – Stawiski – Kolno – Dęby.

Edukacja

Przedszkola

  • Przedszkole nr 4

Szkoły Podstawowe

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Henryka Sienkiewicza

Gimnazja

  • Gimnazjum im. Jana Pawła II

Szkoły Ponadgimnazjalne

  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Adama Mickiewicza
    • I Liceum Ogólnokształcące w Kolnie
  • Zespół Szkół Technicznych im. Teofila Kubraka
    • II Liceum Ogólnokształcące w Kolnie
    • Liceum Profilowane Nr II w Kolnie
    • Technikum w Kolnie
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Kolnie
    • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące w Kolnie
    • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Kolnie
  • Zakład Doskonalenia Zawodowego w Łomży filia w Kolnie
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa
    • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące
    • Technikum Uzupełniające dla Dorosłych
    • Technikum dzienne

Szkoły Policealne

  • Policealne Studium Zawodowe w Kolnie Zakład Doskonalenia Zawodowego w Łomży

Sport

Kluby i stowarzyszenia sportowe

  • Poduszkowce Kolno, Kolno Hovercraft Racin Team, poduszkowcekolno.pl- Poduszkowcowy Klub Sportowy „Paweł z Kolna”, poduszkowcekolno.pl
  • Orzeł Kolno – IV ligowy klub piłkarski
  • KOKiS Kolno – III ligowy klub siatkarski
  • BARUCH DOJLIDY II KOKIS Kolno – I ligowy klub tenisa stołowego
  • Fudokan „Dragon” – międzyszkolny uczniowski klub sportowy karate
  • UKS „Jedynka”
  • UKS „Olimpia”
  • UKS „Rekord”
  • UKS „Delfin” – sekcja pływacka
  • TKKF „Rekord”

Obiekty sportowe

  • Hala Sportowa – ul. Witosa. Kompleks sportowo-rekreacyjny składający się z krytej pływalni z sauną, jakuzzi, siłowni, pełnowymiarowej hali sportowej z salą fitness i ścianką wspinaczkową, ponadto wielofunkcyjne boisko zewnętrzne, na podłożu z tworzywa sztucznego, bieżni.
  • Stadion Miejski – ul. Sportowa. Mecze rozgrywa Orzeł Kolno

Obydwa te obiekty, jak też Kolneński Dom Kultury, wchodzą w skład powołanego z nowym rokiem – 2009, KOKiS (Kolneńskiego Ośrodka Kultury i Sportu)

Kultura

  • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II Stopnia w Łomży FILIA w Kolnie – ul. Wojska Polskiego 31
  • Kolneński Ośrodek Kultury i Sportu – ul. Konopnickiej 4
  • Orkiestra Kolneńska
  • Towarzystwo Jan z Kolna
  • Stowarzyszenie na Rzecz Integracji i Promocji Powiatu Kolneńskiego
  • Świetlica Środowiskowa „Stokrotka”
  • Biblioteka Pedagogiczna w Łomży Filia w Kolnie – Wojska Polskiego 3
  • Biblioteka Publiczna
  • Czytelnia

Religia

Kolno jest siedzibą dekanatu w diecezji łomżyńskiej. Miasto posiada dwie parafie rzymskokatolickie (pw. Chrystusa Króla Wszechświata oraz pw. św. Anny), a także nieczynną bożnicę żydowską. W mieście ma swoją siedzibę również Sala Królestwa Świadków Jehowy.

Na terenie miasta znajdują się 3 cmentarze: parafialny, komunalny oraz żydowski.

Media

Prasa

  • Miesięcznik Kolneński – gazeta wydawana przez Urząd Miasta w Kolnie
  • Tygodnik Kolneński – gazeta wydawana przez właściciela portalu Kolno24.pl

Telewizja Kablowa

  • Vectra

Media internetowe

  • www.umkolno.pl – Urząd Miasta Kolno
  • www.kolno24.pl – Lokalny Portal Internetowy
  • www.kolnoteka.pl – Cyfrowe Archiwum Ziemi Kolneńskiej
  • www.tokolno.dl.pl – Album zdjęć ciekawych miejsc w okolicy Kolna

Urodzeni, bądź związani z Kolnem i ziemią kolneńską

  • Jan z Kolna – żeglarz
  • Barbara Kudrycka – minister nauki i szkolnictwa wyższego w rządzie Donalda Tuska
  • Stefan Sewer Kirtiklis – uczestnik walk o niepodległość, major żandarmerii Wojska Polskiego
  • Kajetan Olszewski – generał major Armii Imperium Rosyjskiego i tytularny generał broni Wojska Polskiego
  • Marian Jaszewski – polski polityk, lekarz-chirurg, poseł na Sejm III kadencji
  • Bronisław Kowalewski- żołnierz Armii Krajowej, oficer śledczy żandarmerii Okręgu i Obwodu Łomża AK

Zobacz też

  • powiat kolneński
  • gmina Kolno
  • Łabna
  • Jan z Kolna
  • cmentarz żydowski w Kolnie
  • synagoga w Kolnie
  • Wysoczyzna Kolneńska
  • Bitwa pod Kolnem
  • Kolno (stacja kolejowa)
  • Cerkiew św. Mikołaja w Kolnie

Linki zewnętrzne

  • BIP gminy miejskiej
  • Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
  • Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *