Ostróda



Ostróda (dawn. Ostród, niem. Osterode, prus. Austrāti) to miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Położone na Pojezierzu Iławskim, nad Jeziorem Drwęckim. Przez miasto przepływa rzeka Drwęca. Miasto i okolice są terenami atrakcyjnymi pod względem turystycznym.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 33 191 mieszkańców.

Warunki naturalne

Przez Ostródę przepływa rzeka Drwęca. Miasto połączone jest kanałowym szlakiem wodnym z Elblągiem.

Inne większe jeziora w Ostródzie, poza wspomnianym już Jeziorem Drwęckim, to (łącznie w obrębie miasta jezior jest około 12):

  • Smordy (jezioro Jakuba)
  • Puzy (jezioro Pauzeńskie)
  • Sajmino (jezioro Kajkowskie)
  • Perskie
  • Górczyn

Według danych z roku 2002 Ostróda ma obszar 14,15 km², w tym:

  • użytki rolne: 19%
  • użytki leśne: 5%

Miasto stanowi 0,8% powierzchni powiatu.

Historia

Ostróda powstała w XIII wieku w pobliżu krzyżackiego zamku na terenie Pomezanii wcześniej zasiedlonej przez staropruskie plemię Pomezanów. Teren ten od XVI wieku był określany jako Prusy Górne (niem. Oberland) lub polnische Oberland (pol. polskie Pogórze). Prawdopodobnie pierwszymi osadnikami byli mieszkańcy niemieckiego miasta Osterode am Harz, od którego nazwali nowe miasto. Po bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku rycerz Mikołaj z Durąga (Claus von Doringe) zajął miasto i zamek dla wojsk króla Władysława Jagiełły. W 1440 roku Ostróda przystąpiła do antykrzyżackiego Związku Pruskiego. W 1519 roku w czasie wojny polsko-krzyżackiej (wojny pruskiej) Ostróda zostaje zdobyta przez wojska króla polskiego Zygmunta Starego. W latach 1633-1643 miastem (i starostwem) zarządza Jan Chrystian brzeski książę Brzegu i Legnicy i tu zmarł. Jego druga żona księżna Jadwiga została pochowana w kościele św. Dominika Savio. Od 21 lutego do 1 kwietnia 1807 roku na zamku mieszkał cesarz Napoleon Bonaparte.

W 1834 roku pastorem polskiej gminy ewangelickiej zastał Gustaw Gizewiusz. Mimo lokacji miejskiej do czasu doprowadzenia linii kolejowej w 1872 roku Ostróda pozostawała miasteczkiem o znaczeniu wyłącznie lokalnym. W czasie II wojny światowej zniszczona w około 60%.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2009:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja &0000000000033191.00000033191 100 &0000000000017569.00000017569 52,93 &0000000000015622.00000015622 47,07

Według danych z roku 2002 średni dochód na mieszkańca wynosił 1259,38 zł.

Zabytki

  • Gotycki układ urbanistyczny miasta lokowanego ok. 1270 r. (obecnie przebudowany plac 1000-lecia),
  • Fragment gotyckich murów obronnych z XV w. Przy obecnym kościele św. Dominika Savio ul. Św. Dominika Savio,
  • Kościół gotycki św. Dominika Savio, odbudowany po zniszczeniach wojennych, pochodzący z XIV w., Znajduje się przy ul. Św. Dominika Savio,
  • Zamek pokrzyżacki pierwotnie w stylu gotyckim, następnie kilkakrotnie przebudowywany. Pochodzi z XIV w. i był siedzibą komturstwa krzyżackiego. Od 1977 roku odbudowywany po zniszczeniach spowodowanych wojną, (ul. Mickiewicza 22),
  • Kościół neogotycki pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny z lat 1856-1875, wieża dobudowana na początku XX w. (róg ul. Czarnieckiego i Sienkiewicza),
  • Kościół ewangelicko-metodystyczny (ul.Sienkiewicza 22) neogotycki z 1907 r.; wieża kościelna, na którą wiedzie 105 schodów, stanowi punkt widokowy na całą Ostródę, ponadto mieści w sobie 3 dzwony (największy o średnicy 148 cm) oraz mechanizm zegarowy ,
  • Kaplica baptystów, pseudogotycka, ul. Nadrzeczna 3,
  • Cmentarz Polska Górka przy ul. Olsztyńskiej. Część grobów pochodzi z I połowy XIX w. Jest tu pochowany pastor Gustaw Gizewiusz pochodzący z rdzennie polskiej rodziny, niezmordowany orędownik polskości Mazur. Urodził się 21 maja 1810 roku w Piszu, a w roku 1835 osiedlił się w Ostródzie jako pastor polskiego kościoła ewangelickiego. W 1848 roku został wybrany polskim posłem do Parlamentu Niemieckiego. Zmarł nagle 7 maja 1848 roku. Pośród ruin cmentarza zwracają uwagę zabytkowe nagrobki pożydowskie oraz neoklasycystyczna brama z XIX w.,
  • Budynek liceum ogólnokształcącego, eklektyczny z 1907 roku, (ul. Drwęcka 4),
  • Dawna rogatka przy posesji Szkoły Podstawowej Nr 1, neoklasycystyczna z XIX w. (róg Pieniężnego i 21 Stycznia),
  • Neogotycka wieża ciśnień pochodząca z przełomu XIX i XX w. (ul. Drwęcka),
  • Kamienica pseudobarokowa z pocz. XX w. (ul.Armii Krajowej 3),
  • Kamienica pseudoklasycystyczna z końca XIX w. (ul. Gizewiusza 15),
  • Kamienice secesyjne, początek XX w. (ul.Jana Pawła II 4,8,10,18,22),
  • Kamienice eklektyczne, początek XX w. (ul. Jana Pawła II 6,24),
  • Kamienica eklektyczno-secesyjna, początek XX w. (ul. Mickiewicza 7),

Edukacja

Lista szkół znajdujących się w Ostródzie:

Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Armii Krajowej (ul. Pieniężnego 30a)
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Gustawa Gizewiusza (ul. Olsztyńska 7)
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Jana Pawła II (ul. Rycerska 5)
  • Szkoła Podstawowa nr 4 (ul. Kościuszki 14)
  • Szkoła Podstawowa nr 5 (ul. Plebiscytowa 50)
  • Szkoła Podstawowa nr 6 im. Kornela Makuszyńskiego (osiedle Młodych 8)

Gimnazja

  • Gimnazjum nr 1 im Polskich Noblistów (ul. Piłsudskiego 4)
  • Gimnazjum nr 2 im. Zdzisława Krzyszkowiaka (ul. Kościuszki 22)
  • Gminne Gimnazjum im. ks. Jana Twardowskiego (ul. 11 Listopada 39)
  • Salezjańskie Gimnazjum Niepubliczne im. św. Dominika Savio (ul. św. Dominika Savio 1 dawniej ul. Filtrowa 1)

Szkoły ponadgimnazjalne

  • Liceum Ogólnokształcące nr 1 im. Jana Bażyńskiego (ul. Drwęcka 2)
  • Salezjańskie Liceum Ogólnokształcące im św Dominika Savio (ul. św. Dominika Savio 1)
  • Zespół Szkół Rolniczych im. Wincentego Witosa (ul. Czarnieckiego 69)
  • Zespół Szkół Zawodowych im. Sándora Petőfi’ego (ul. Sportowa 1)
  • Zespół Szkół Zawodowych im. Stanisława Staszica (ul. Kardynała Wyszyńskiego 2)

Szkoły wyższe

  • Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – wydział zamiejscowy w Ostródzie
  • Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Warszawie – zamiejscowa sala wykładowa w ZSZ im. S. Petofi w Ostródzie.

Kultura

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Lokalne media

W Ostródzie wydawane są trzy lokalne gazety tj. Gazeta Ostródzka (w piątki w Gazecie Olsztyńskiej), Rozmaitości Ostródzkie oraz „Nasz Głos” – Niezależny Tygodnik Lokalny Powiatu Ostródzkiego (w każdy czwartek). Kolejnym lokalnym medium w mieście jest Radio Mazury. Od 2004 roku działa Telewizja Ostróda.

Sport

  • MLKS Foto „Ola” Ostróda – klub siatkarski
  • OKS Sokół Ostróda – klub piłkarski. Aktualnie piłkarze występują w IV lidze, w grupie warmińsko-mazurskiej.
  • Klub Żeglarski „OSTRÓDA”, ul. J. Sowińskiego 12
  • Klub Sportowy „Gladius” Ostróda (Taekwondo)
  • UKS Shizoku Ostróda (judo)
  • A.M.K. Drwęca (sporty motorowe)
  • „OSTRÓDZIANKA” – Morliny Ostróda (tenis stołowy)
  • KS „SOKÓŁ”, ul. J. Słowackiego 40 (kajakarstwo)
  • OKK Ostróda ul. Kochanowskiego 44 (kajakarstwo)
  • Klub Strzelecki „Garda” w Ostródzie, ul. Drwęcka 24, strzelnica na terenie leśnictwa Kaczory za jeziorem Puzy

Życie religijne

Katolicyzm

  • Parafia Błogosławionych Hiacynty i Franciszka (ul. Piastowska 6)
  • Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (ul. Czarnieckiego 3)
  • Parafia Świętego Dominika Savio (ul. św. Dominika Savio 1
  • Parafia Świętego Franciszka z Asyżu (ul. Franciszkańska 1)
  • Parafia Świętego Jana Bosko (ul. Parkowa)
  • Parafia Świętego Marcina Biskupa (ul. Paderewskiego 1a)
  • Parafia Świętego Ojca Pio z Pietrelciny (ul. Przedszkolna 16)
  • Parafia Świętej Faustyny Kowalskiej (ul. Plebiscytowa 48)

Kościoły Ewangelickie

  • Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP, Parafia Luterańska (ul. Sienkiewicza 22a)
  • Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP, Parafia Łaski Bożej (ul. Sienkiewicza 22)
  • Kościół Chrześcijan Baptystów, Zbór w Ostródzie (ul. Nadrzeczna 3)
  • Kościół Chrystusowy, Zbór w Ostródzie (ul. I Dywizji WP)

Inne

  • Kościół Nowoapostolski, Zbór w Ostródzie (ul. 11 Listopada 1A)
  • Świadkowie Jehowy, Zbór w Ostródzie

Komunikacja

Ostróda zlokalizowana jest na skrzyżowaniu dróg krajowych:

  • 7E77 Żukowo-Gdańsk-Elbląg-Ostróda-Warszawa-Kielce-Kraków-Chyżne
  • 15 (Olsztyn)-Ostróda-Toruń-Gniezno-Krotoszyn-Trzebnica-(Wrocław)
  • 16 Dolna Grupa-Grudziądz-Ostróda-Olsztyn-Mrągowo-Augustów-Ogrodniki

W Ostródzie znajduję się dworzec kolejowy na linii Poznań Wschód – Skandawa.

W mieście funkcjonuje Zakład Komunikacji Miejskiej.

Komunikację regionalną i dalekobieżną obsługuje przedsiębiorstwo PKS Ostróda. Posiada linie dalekobieżne do Warszawy, Bydgoszczy i Gdańska oraz regionalne do Olsztyna, Morąga, Dzierzgonia, Zalewa, Lubawy, Lidzbarka Welskiego, Ornety, Olsztynka i Działdowa. W dni robocze są obsługiwane również kursy do mniejszych miejscowości powiatu ostródzkiego.

Miasta partnerskie

Miasta partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
 Wappen Stadt Osterode am Harz.jpg Osterode am Harz  Niemcy 24.04.1994
 Coat of arms of Silute (Lithuania).png Szyłokarczma  Litwa 27.09.2001

Sąsiednie jednostki administracyjne

  • Gminy: Ostróda, Miłomłyn, Łukta, Grunwald, Dąbrówno, Iława, Lubawa Gietrzwałd
  • Powiaty: ostródzki, olsztyński, nidzicki, działdowski, iławski, elbląski,

Ostródzianie

Lista osób urodzonych w Ostródzie:

  • Paul Dahlke – niemiecki lekarz, homeopata, założyciel wspólnoty buddyjskiej i propagator buddyzmu w Niemczech.
  • Jakub Fryderyk Hoffman – lekarz, przyrodnik, profesor szkoły lekarskiej Uniwersytetu Warszawskiego i założyciel Ogrodu Botanicznego w Warszawie, mason.
  • Hans Hellmut Kirst – pisarz niemiecki, autor m.in. książek „08/15”, „Fabryka oficerów”, „Noc generałów”.
  • Christian Kraus – filozof niemiecki, profesor filozofii praktycznej i kameralistyki, nauk politycznych i finansów.
  • Patryk Czarnowski – polski siatkarz, grający na pozycji środkowego.
  • Dariusz Jackiewicz – polski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.
  • Grzegorz Martecki (Schmaletz) – urodzony w Ostródzie muzyk i kompozytor.
  • Piotr Jaworski – polski prezenter radiowy.
  • Maria Ciunelis – polska aktorka.
  • Maciej Krzykowski – Światowej sławy gracz komputerowy specjalizujący się w grach serii Quake
  • Zbigniew Babalski – poseł na sejm, wojewoda warmińsko – mazurski, burmistrz Miasta Ostródy
  • Czesław Najmowicz – maratończyk, działacz społeczny, Przewodniczący Rady Miejskiej w Ostródzie.
  • Norbert Dudziuk – piosenkarz, prezenter radiowy, wykonawca i autor tekstów Kobiety są gorące, Nie zaczepiaj mnie, czy Rozkołysz się.

Honorowi obywatele miasta Ostródy

  • Zdzisław Krzyszkowiak – lekkoatleta, rekordzista świata w biegach, złoty medalista olimpijski.
  • Krystyna Chojnowska-Liskiewicz – jachtowy kapitan ż.w., pierwsza kobieta, która samotnie opłynęła kulę ziemską (s/y „Mazurek”, 1976-1978), absolwentka ostródzkiego LO, honorowy obywatel miasta Ostródy
  • Gunter Verheugen – komisarz UE ds. przemysłu w Komisji José Barroso, były komisarz ds. rozszerzenia w Komisji Romano Prodiego, honorowy obywatel miasta Ostródy od 10 maja 2009

Ludzie związani z Ostródą

  • Zdzisław Krzyszkowiak – lekkoatleta, 13-krotny mistrz Polski w biegach, mistrz olimpijski z Rzymu w 1960 r., absolwent ostródzkiej szkoły zawodowej
  • Gustaw Gizewiusz – polski działacz społeczno-narodowy i polityczny, literat, folklorysta, publicysta, tłumacz i redaktor, wydawca i bibliofil.
  • Grażyna Prokopek – polska lekkoatletka specjalizująca się w biegu na dystansie 400 m. Olimpijka z Aten (2004)
  • Tomasz Krzeszewski – polski tenisista stołowy, wielokrotny reprezentant Polski na wielu ważnych imprezach, w tym na igrzyskach olimpijskich i Mistrzostwach Europy. Obecnie trener zespołu Morliny Ostróda oraz trener kadry juniorskiej mężczyzn.

Zobacz też

  • Radio Mazury
  • Stara Synagoga w Ostródzie
  • Synagoga w Ostródzie
  • Cmentarz żydowski w Ostródzie
  • Parafia Niepokalanego Poczęcia NMP w Ostródzie
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Bażyńskiego w Ostródzie
  • Zamek krzyżacki w Ostródzie
  • Cerkiew Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Ostródzie

Linki zewnętrzne

  • Strona internetowa miasta
  • OstrodaOnline.pl
  • Ostród w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *